Dezynfekcja w gabinecie stomatologicznym
  • jakpom2

    Jak mogę pomoc?

    ul. Poznańska 113

    60-185 Skórzewo k. Poznania

    tel/fax 61 822 65 61

    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

*

 

K

O

N

T

A

K

T

 

*

*

 

N

e

w

s

l

e

t

t

e

r

 

*

 

Najnowsze rozwiązania w zakresie środków dezynfekcyjnych

Streszczenie                                                                                                                       dezynfekcja w gabinecie stomatologicznym
Przedstawiono przegląd najnowszej wiedzy z zakresu dezynfekcji i stosowanych w stomatologii preparatów dezynfekcyjnych. Celem pracy jest kompleksowe ujęcie tematu kontroli zakażeń w gabinecie stomatologicznym. W zależności od profilu działalności w zakresie leczenia stomatologicznego powinno się zastosować odpowiednie standardy utrzymania higieny według zasady, że im więcej prowadzi się zabiegów krwawych z naruszeniem ciągłości tkanek, tym bardziej rygorystyczne standardy powinny być zachowane. Artykuł prezentuje przegląd baz aktywnych preparatów stosowanych do dezynfekcji różnych elementów gabinetu (w tym głównie preparatów do powierzchni i narzędzi). Zostały też przedstawione najnowsze trendy i rozwiązania w zakresie stosowanych preparatów m.in. zastosowanie nowoczesnych myjąco-dezynfekcyjnych, wieloskładnikowych preparatów do dezynfekcji wszystkich elementów gabinetu.

Wprowadzenie
Praca w gabinecie stomatologicznym wymaga od pracującego tam personelu wysokich kompetencji nie tylko w zakresie przeprowadzania zabiegów medycznych związanych z wykonywaniem zawodu, lecz również umiejętności zapobiegania zakażeniom przez odpowiednią dekontaminację powierzchni i sprzętu medycznego. Zabiegi stomatologiczne, które wykonuje się u pacjentów powodują naruszenie ciągłości tkanek błony śluzowej w środowisku krwi i śliny. Nigdy tak naprawdę nie wiadomo, czy dana osoba nie jest nosicielem drobnoustrojów powodujących choroby zakaźne takich jak np.: wirusy HIV, HBV, HCV [1,2]. Z tego też względu każdy pacjent bez wyjątku i niezależnie od inwazyjności przeprowadzanych na nim procedur medycznych powinien być traktowany jako potencjalne źródło zakażenia. Źródłem zakażenia może być nie tylko krew, ale też inne płyny ustrojowe wydostające się na powierzchnie podczas przerwania ciągłości tkanek pacjenta. Na przykład aerozol pochodzący z turbin i dmuchawek wodno-powietrznych zawiera często drobne cząstki wydmuchiwane z jamy ustnej pacjenta, które stwarzają potencjalne zagrożenie.

W Polsce zapobieganie zakażeniom normalizuje ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570) [3] wraz z aktami wykonawczymi m.in. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz.U. 2006 nr 213 poz. 1568) ze zmianami (Dz.U. 2008 nr 30 poz. 187) [4]. Organem sprawującym nadzór zapobiegawczo-kontrolny jest Główny Inspektor Sanitarny, któremu podlegają inspektorzy Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych i Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych [5].


Jednak tak naprawdę najwięcej do powiedzenia w sferze kontroli zakażeń posiadają pacjenci gabinetów stomatologicznych. Duża powszechność i dostępność środków masowego przekazu sprawiły, że częściej i łatwiej docierają do nas informacje o zakażeniach powodowanych nieodpowiednim stanem sanitarnym jednostek służby zdrowia. Zainteresowanie tematem zakażeń i wzrost świadomości społecznej mają także odzwierciedlenie w ponad 5-krotnym wzroście liczby pozwów o odszkodowanie. Jednocześnie nastąpiło znaczne zwiększenie zasądzonych kwot odszkodowania z 75 tysięcy w 2007 roku do 1 miliona złotych w 2009 roku [6-8]. O wiele poważniejsze konsekwencje dotyczą lekarza - utrata dobrej reputacji w środowisku lekarskim, a czasem nawet możliwości dalszego prowadzenia praktyki.


Podział środków dezynfekcyjnych ze względu na miejsce zastosowania i funkcje


Zakażenia przez bardzo długi czas były kojarzone jedynie ze szpitalami, gdzie codziennie wykonywanych jest wiele zabiegów medycznych u pacjentów o obniżonej odporności (z tego wzięła się ich nazwa – „zakażenia szpitalne”). Obecnie wiadomo, że mikroorganizmy chorobotwórcze stanowią zagrożenie we wszystkich placówkach medycznych niezależnie od wielkości oraz profilu świadczonych usług i dlatego mianem „zakażenia szpitalne” określa się wszystkie zakażenia powodowane w jednostkach medycznych.

Stopień zagrożenia wystąpieniem zakażenia zależy jednak od wielu czynników:

• rodzaju wykonywanych usług medycznych
• stopnia inwazyjności procedur medycznych
• ilości i czasu wykonywanych procedur
• dokonania odpowiedniej oceny ryzyka infekcji
• doboru najwłaściwszych metod dekontaminacji
• wykonywania procedur dekontaminacji z najwyższą odpowiedzialnością i starannością.


Najistotniejsza dla odpowiedniego zapobiegania zakażeniom jest prawidłowa ocena stopnia ryzyka wystąpienia infekcji. Oceny takiej pozwala dokonać tzw. klasyfikacja Spauldinga zaakceptowana przez CDC (Center of Disease Control and Prevention) – amerykańską organizacją zajmującą się opracowywaniem metod zapobiegania zakażeniom. Zgodnie z klasyfikacją Spauldinga wyróżnia się cztery strefy ryzyka [9]:

Tabela 1. Podział elementów gabinetu wg stref ryzyka wystąpienia infekcji wraz z wymaganym spektrum działania [9]

Strefa ryzyka

Przykładowe wyposażenie

B - Bakterie

F -Grzyby

V - Wirusy osłonkowe

(HBV, HCV)

V - Wirusy bezosłonkowe

(Polio, Adeno)

Tbc - Prątki gruźlicy

Wysokiego ryzyka sprzęt inwazyjny naruszający ciągłość tkanek i mający kontakt z ranami i naturalnie jałowymi jamami ciała wraz z błonami śluzowymi

Instrumenty stomatologiczne, kleszcze ekstrakcyjne, dźwignie, skalpele, końcówki unitu (kątnice, prostnice, turbiny), wiertła

x

x

x

x

x

Średniego ryzyka sprzęt mający kontakt z nieuszkodzonymi błonami śluzowymi, sprzęt przeznaczony dla pacjentów z chorobami zakaźnymi oraz sprzęt zanieczyszczony materiałami organicznymi, powierzchnie dotykowe (często dotykane przez personel i pacjentów)

Nakładacze płaskie, nakładacze kulkowe, nakładacze do amalgamatu, lusterka, powierzchnie asystora

x

x

x

x

x

Niskiego ryzyka sprzęt kontaktujący się ze zdrową skórą chorego

Powierzchnie aparatury np.: RTG, powierzchnie bezdotykowe gabinetu, zagłówek unitu, ekran monitora kamery, blaty w poczekalni

x

x

x

 

 

Minimalnego ryzyka powierzchnie i wyposażenie znajdujące się w otoczeniu pacjentów nie mające bezpośredniego kontaktu z ranami  np.: podłogi, ściany

Podłogi, ściany, uchwyty od szuflad, powierzchnie robocze mebli, przełączniki, telefony itp.

x

x

 

 

 

 

Strefy ryzyka zakażenia można podzielić także ze względu na metodę dekontaminacji.

• Zanurzeniowa – stosuje się ją do dezynfekcji instrumentów, wierteł
• Spryskanie i/lub przetarcie – stosuje się do małych powierzchni unitu, asystora, blatów, protez, końcówek unitu i powierzchni aparatury
• Przetarcie – stosuje się do dużych powierzchni roboczych np.: podłóg, ścian, drzwi

Wymagania stawiane środkom dezynfekcyjnym

Do dezynfekcji gabinetu stomatologicznego stosuje się szereg preparatów dezynfekcyjnych różnorodnych pod względem charakterystyki chemicznej i użytkowej. Szczególnie od momentu naszego wejścia do Unii Europejskiej duże bogactwo firm proponujących te preparaty sprawiło, że dobór najwłaściwszego preparatu może stanowić problem. Jak wynika z doniesień literaturowych, ale również z ankiet konsumenckich wśród lekarzy stomatologów przy wyborze preparatów do dezynfekcji kierują się oni następującymi kryteriami [10]:

Wysoka skuteczność - pełne spektrum biobójcze: bakterie, wirusy (zarówno HBV, HCV, HIV, jak również Polio i Adeno), grzyby i drożdże, prątki gruźlicy, zarodniki

Szybkie działanie - możliwość uzyskania pełnego spektrum działania w jak najkrótszym czasie w celu uniknięcia utraty działania biobójczego spowodowanego przez zanieczyszczenie roztworu – na powierzchnie do 5 minut, a na narzędziach do 15 minut

Kompatybilność z materiałami - nie powinien powodować zmian właściwości dezynfekowanych powierzchni i wyposażenia. Nie powinien wywoływać korozji metalowych narzędzi, uszkodzeń powierzchni z tworzyw sztucznych i metalowych.

Nietoksyczność - powinien być przyjazny dla zdrowia personelu i pacjenta oraz nie wpływać niekorzystnie na środowisko naturalne (nie wywoływać alergii, uczuleń, oparzeń, podrażnień)

Niewywoływanie nieprzyjemnych zapachów - powinien być bezzapachowy lub o przyjemnym zapachu

Niewywoływanie odbarwień - nie powinien powodować odbarwień skóry, ubrań i dezynfekowanych powierzchni

Odporność na materię organiczną - obecność materii organicznej nie powinna wpływać na właściwości biobójcze środka – możliwe jest to do osiągnięcia przez kombinację właściwości dezynfekujących z czyszczącymi – preparaty myjąco-dezynfekcyjne

Zdolność do monitorowania stężenia - środki zawierające niestabilne związki aktywne powinny mieć możliwość monitoringu stężenia substancji aktywnych w celu utrzymania ich właściwości dezynfekcyjnych

Łatwość użycia - nieskomplikowane procedury sporządzania roztworu dezynfekcji oraz łatwość w aplikacji

Długi „czas życia” roztworu - możliwość długiego stosowania środka bez utraty jego właściwości

Brak problemów z utylizacją - nie powinien sprawiać problemów z utylizacją roztworu oraz opakowań

Niski koszt przygotowania roztworu roboczego - niski koszt przeprowadzenia jednego cyklu dezynfekcji

Te wszystkie wymagania wpływają w decydujący sposób na skuteczność oraz wygodę dezynfekcji
i już od dawna trwają poszukiwania idealnej bazy aktywnej, która spełni oczekiwania użytkowników

Rodzaje środków do dezynfekcji w zależności od baz aktywnych

W ostatnich latach nastąpił znaczny postęp w dziedzinie rozwoju nowych baz aktywnych wykorzystywanych na potrzeby preparatów dezynfekcyjnych. Jeszcze niedawno powszechnie stosowano preparaty chlorowe, lecz ze względu na ich ograniczone spektrum działania, niezbyt przyjazny wpływ na zdrowie personelu oraz działanie korozyjne są stopniowo wypierane z rynku.
W przypadku dezynfekcji małych i trudnodostępnych powierzchni na znaczeniu w latach 90-tych zyskały preparaty oparte na alkoholach. Ich wygoda w stosowaniu i szybkie odparowanie sprawiły, że praktycznie w 95% gabinetów stomatologicznych mają one powszechne zastosowanie. Dopiero w ostatnim czasie pojawiły się liczne sygnały na temat ograniczenia ich zastosowania jedynie do powierzchni czystych wynikającego z nieskuteczności tych preparatów na powierzchniach zanieczyszczonych materią organiczną (krwią, białkami lub śliną). Alkohol ze względu na swoją naturę chemiczną ma tendencję do denaturowania białka i krwi oraz tworzenia trudno usuwalnych, zastygniętych plam krwi, które mogą stwarzać ryzyko zakażenia (Ryc. 1).

artykul4

Takie zachowanie alkoholu względem powierzchni zanieczyszczonych materią organiczną wymusza zastosowanie preparatów myjąco-dezynfekujących o szerokim spektrum działania, które nie tylko zdezynfekują, ale będą jednocześnie skutecznie czyściły [12].
Do dezynfekcji narzędzi jeszcze w latach 80-tych zaczęto stosować powszechnie aldehydy. Ich wysoka skuteczność biobójcza oraz poprawna tolerancja materiałowa spowodowały, że weszły one do masowego użytku w jednostkach medycznych także do dezynfekcji powierzchni. Niestety ze względu na charakterystykę toksykologiczną bazy aktywnej (potencjał alergenny, uczulający, mutagenny, podrażnienia dróg oddechowych) zostały one w pierwszej kolejności wycofane ze stosowania na powierzchniach, a następnie ograniczono ich zastosowanie do dezynfekcji narzędzi. Zainteresowanie aldehydami w metodach zanurzeniowych także spada, co jest wynikiem powodowania przez nie koagulacji zanieczyszczeń obecnych na dekontaminowanych instrumentach. W wyniku kontaktu preparatów opartych np.: na aldehydzie glutarowym z krwią powstają trudne do usunięcia skrzepy zawierające w środku drobnoustroje, które nadal stwarzają ryzyko zakażenia (Ryc. 2.)

artykul 5

 

Czarę goryczy w przypadku preparatów aldehydowych przelały najnowsze doniesienia, że zaczęły powstawać szczepy bakterii opornych na te preparaty, co świadczy o tym, że ich skuteczność w aktualnym środowisku mikrobiologicznym drobnoustrojów spada.
Jako alternatywę dla aldehydów wprowadzono w latach 90-tych aktywny tlen. Ich zasada działania opiera się na działaniu dezynfekcyjnym tlenu uwalnianego ze sproszkowanego preparatu podczas rozpuszczania w wodzie. Skuteczność działania oraz akceptowany w środowisku brak negatywnego wpływu na zdrowie człowieka sprawiły, że preparaty na bazie aktywnego tlenu (zwane nadtlenowymi) znalazły dosyć szerokie zastosowanie szczególnie wśród stomatologów. Brak negatywnego wpływu na zdrowie ludzkie oraz skuteczność niestety nie idą w parze z pełną kompatybilnością materiałową. Sam producent deklaruje ograniczenie zastosowania preparatów do wszystkich instrumentów za wyjątkiem tych wykonanych z aluminium oraz niklowanych. Nieprzestrzeganie tych zaleceń stwarza zagrożenie dla instrumentów, a w dalszej konsekwencji grozi ich zniszczeniem. Także zbyt długi czas kontaktu z roztworem roboczym lub niedokładne spłukanie może skutkować powstaniem ogniwa korozji (Ryc. 3).

artykul 7

 

Dodatkowym mankamentem preparatów nadtlenowych jest skomplikowana i długotrwała procedura przygotowania roztworu roboczego oraz konieczność dodatku aktywatora do uzyskania pełnego efektu biobójczego.
Wszystkie pojawiające się podczas stosowania preparatów dezynfekcyjnych mankamenty sprawiły, że pojawiła się potrzeba zwiększenia bezpieczeństwa użycia preparatów oraz uproszczenia pracy z nimi. W ten sposób na rynku pojawiły się preparaty trójenzymatyczne, które w porównaniu ze swoimi poprzednikami są bardziej bezpieczne i kompatybilne materiałowo, lecz niestety nie w pełni gwarantują to, do czego zostały przeznaczone - zapewnienie bezpieczeństwa mikrobiologicznego w gabinecie [13]. Ze względu na bardzo ograniczone spektrum działania można je jedynie polecić do dezynfekcji stref mniejszego ryzyka zakażeniami.


Błędy w dezynfekcji powodowane przez dotychczasowe środki

Ograniczenia jakie stwarzają preparaty dezynfekcyjne sprawiają, że podczas dezynfekcji popełnia się szereg błędów, które mogą zaważyć na skuteczności procesu.
Do najczęściej popełnianych błędów należy [14]:
• Skracanie czasu dezynfekcji
• Zastosowanie nieodpowiedniego stężenia preparatu
• Niedostosowanie spektrum działania preparatu do stopnia zagrożenia zakażeniem
• Zastosowanie nieodpowiedniej bazy aktywnej do jej przeznaczenia
• Niedokładne spłukanie roztworu z narzędzi
• Świadome lub nieświadome niezastosowanie się do zaleceń producenta preparatu spowodowane np.: zbyt skomplikowanymi procedurami dezynfekcji


Występowanie trzech pierwszych błędów jest uzależnione od zastosowanego preparatu, lecz użycie skutecznego w pełnym spektrum i krótkim czasie preparatu pozwala te błędy wyeliminować. Zastosowanie odpowiedniej bazy aktywnej ma decydujące znaczenie w przypadku mocno zanieczyszczonych powierzchni i instrumentów. Potraktowanie tych elementów gabinetu jedynie preparatem dezynfekującym (bez właściwości myjących) sprawi, że dojdzie do wtórnej reakcji chemicznej między składnikiem aktywnym, a zanieczyszczeniami – w wyniku tego efekt dezynfekcyjny nie zostanie osiągnięty. W takich przypadkach niezbędne jest zastosowanie preparatu myjąco-dezynfekcyjnego, który najpierw skutecznie usunie zanieczyszczenia, a jednocześnie szybko zdezynfekuje. Niedokładne spłukanie roztworu z narzędzi oraz niezastosowanie się do zaleceń producenta ma wpływ na trwałość instrumentów, ponieważ np.: kryształki preparatu nadtlenowego pozostawione na powierzchni instrumentu mogą powodować tworzenie się korozji wżerowej. Najprostszym sposobem wyeliminowania błędów wywołanych zbyt skomplikowanymi procedurami jest zastosowanie preparatów płynnych, o wyższej kompatybilności materiałowej (niezależnej od czasu kontaktu) oraz takich, które nie będą sprawiały problemów w przygotowaniu i użyciu [15-19].


Najnowsze trendy w zakresie dezynfekcji

W ostatnim dziesięcioleciu na rynku pojawiły się nowe preparaty dezynfekcyjne, które rzucają nowe światło na temat dezynfekcji w gabinecie stomatologicznym. Mankamenty pojawiające się w przeszłości w preparatach jednoskładnikowych skłoniły naukowców do opracowania złożonych kompozycji wieloskładnikowych. Pozwalają one znacznie uprościć pracę w gabinecie, zwiększyć bezpieczeństwo personelu oraz pacjentów i jednocześnie zagwarantować wysoką skuteczność działania w krótkim czasie. W skład takiego preparatu wchodzi główny składnik biobójczy – poliamina, która ma za zadanie zwalczać drobnoustroje. Związki powierzchniowo-czynne zapewniają właściwości myjące oraz dobre powinowactwo do drobnoustrojów, zaś dodatkowe składniki uszlachetniające przyczyniają się do polepszenia właściwości użytkowych preparatu np.: możliwości prowadzenia dezynfekcji nawet zimną i twardą wodą [20]. Wykorzystany w tym preparacie efekt synergii składników aktywnych ma decydujący wpływ na:
• poprawę właściwości myjących w porównaniu z preparatami jednoskładnikowymi
• zwiększenie skuteczności działania dzięki połączeniu różnych mechanizmów działania, co przyczynia się do posiadania szerokiego spektrum w krótkim czasie – B, F, V (HBV, HCV, Polio, Adeno), Tbc i S w 10 minut (narzędzia) i do 5 minut (powierzchnie)
• ograniczenie efektu nabywania oporności przez drobnoustroje
• zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników oraz dezynfekowanego sprzętu w porównaniu np.: z nadtlenowcami i aldehydami


Poza tymi niewątpliwymi korzyściami najbardziej obiecująca jest możliwość zastosowanie tego jednego preparatu uniwersalnie do dezynfekcji praktycznie wszystkich elementów gabinetu stomatologicznego.
Wykonane badania mikrobiologiczne zarówno zanurzeniowe, jak i nośnikowe doskonale adaptują ten preparat do dezynfekcji instrumentów i powierzchni całego gabinetu. Jego krótki czas działania pozwala szybko dezynfekować wszelkie elementy unitu i otoczenia stanowiska zabiegowego włącznie z końcówkami unitu i wiertłami bez konieczności opóźniania wizyt kolejnych pacjentów. Trzy wygodne postacie użytkowe preparatu: koncentrat, płyn gotowy do użycia oraz ściereczki nasączone roztworem pozwalają zastosować go zarówno na instrumenty zabiegowe, powierzchnie robocze, jak i sprzęty.


Piśmiennictwo
[1] Weremko M., Polz D., Polz-Dacewicz M.: Kontrola zakażeń w gabinecie stomatologicznym, Magazyn Stomat., 2006, 6, 92-94.
[2] Borowska M.: Zapobieganie zakażeniom wirusem HCV - PORADNIK, witryna internetowa www.prawapacjenta.eu
[3] Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570)
[4] Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz.U. 2006 nr 213 poz. 1568) ze zmianami (Dz.U. 2008 nr 30 poz. 187)
[5] Chmielowski P.: Kontrola Sanepidu w gabinetach stomatologicznych, witryna internetowa www.dentonet.pl
[6] Marcinkowski JT, Klimberg A.: Pozwy sądowe o zakażenia zakładowe (szpitalne), Probl Hig Epidemiol 2006; 87 (suplement).
[7] Pałka J., Truszkiewicz W.: Zakażenia szpitalne jako przyczyna cywilnych roszczeń pacjentów, Arch. Med. Sąd. Krym., 2007, LVII, 81-84.
[8] Budzowska, Fiutowski: Sprawy medyczne, witryna internetowa http://www.bf.com.pl/pl/aktual6.html
[9] Rogalewicz R., Jak skutecznie chronić gabinet stomatologiczny przed zakażeniami?, Poradnik Stom. 2009; 9: 339-344
[10] Millership S.E., Cummins A.J., Irwin D.J.: Infection control failures in a dental surgery - dilemmas in incident management, J. Public Health, 2007, 29, 303-307.
[11] MC Polska, Badania własne nad wpływem preparatów do dezynfekcji powierzchni i narzędzi na dezynfekowane materiały Poznań 2010
[12] Waszak B.: Zagrożenia biologiczne związane z dekontaminacja wyrobów medycznych, Szkolenie medyków Białystok 2009
[13] Podsadna B.: Nowoczesne preparaty myjąco-dezynfekujące w gabinetach stomatologicznych, Magazyn Stomat., 2005, 10, 85-86.
[14] Kutrowska E.: Chemiczne środki dezynfekcyjne do powierzchni i narzędzi, Zakażenia, 2008, 6, 5-13.
[15] Rutala W.A., Weber D.J.: Disinfection of Endoscopes: Review of New Chemical Sterilants Used for High-Level Disinfection, Infect. Control and Hosp. Epidemiol., 1999, 20, 69-76.
[16] Bhat V.S., Shetty M.S., Shenoy K.K.: Infection control in the prosthodontic laboratory. J. Indian Prosthodont. Soc., 2007, 7, 62-65.
[17] Bird D.L.: Seven Steps for Instrument Reprocessing: A Critical Responsibility of the Dental Assistant, Contemporary Dental Assisting, 2006, 6, 4-6.
[18] Dzieciątkowska M.: Pracownik stacji musi umyć ręce, – czyli niektóre aspekty zapobiegania zakażeniom krzyżowym, www.higienistki.pl
[19] Żyśko-Christ D., Kałahurka A.: Dezynfekcja i sterylizacja w gabinecie stomatologicznym, Magazyn Stomat., 2003, 3, 91-92
[20] Materiały techniczne i informacyjne z witryny internetowej www.virusolve.pl

baner sklep-maly

Lokalizacja

  • ul. Poznańska 113
    60-185 Skórzewo k/Poznania

Kontakt

  • 61 822 65 61
  • Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.